Biblia – przekład dosłowny wyd. IV 2025 (Ewangeliczny Instytut Biblijny)
Wstęp.
Biblia, to jest Pismo Święte Starego i Nowego Przymierza, przekład dosłowny z języka hebrajskiego, aramejskiego i greckiego, z przypisami (SNPD), jako publikacja
Wyjątkowość publikacji
O wyjątkowości niniejszej publikacji stanowi to, że:
Wraz z wydanym wcześniej przekładem literackim (SNP) SNPD tworzy „dwuprzekład” wykorzystywany z jednej strony w wydaniach Pisma Świętego dla dzieci i młodzieży, a z drugiej na zajęciach z translatoryki biblijnej.
• SNPD można wykorzystywać jako dzieło jednotomowe, ale jednocześnie, przez jego ścisłe powiązanie z przekładem literackim EIB, jako podręcznik zapewniający głębsze zrozumienie tekstu biblijnego.
• SNPD zawiera 19.994 przypisy – 15.546 w Starym i 4.447 w Nowym Przymierzu – co do swojej treści językoznawcze, literaturoznawcze, historyczne, geograficzne, kulturowe i egzegetyczne umożliwiające szersze spojrzenie na dzieje tekstu biblijnego i jego znaczenie.
• SNPD zawiera 78.500 odsyłaczy; łączą one fragmenty biblijne paralelne, fragmenty przekazujące podobną myśl, wykazujące podobną konstrukcję morfologiczną, składniową lub logiczną, oraz odsyłające do dodatkowej pozycji przygotowanej przez EIB ” Literatura i uwagi do wersetów Pisma Świętego” a wydanej przez Ligę Biblijną.
• SNPD zawiera 937 odniesień do idiomów hebrajskich lub greckich oraz 96 wskazań na hebraizmy w grece Nowego Przymierza. • SNPD w sposób wyjątkowy i jak dotychczas niepowtarzalny na gruncie polskim podaje kryteria doboru wariantów tekstowych do tekstu głównego przekładu.
• SNPD nazywa hebrajskie i greckie figury stylistyczne mogące w sposób zasadniczy wpływać na zrozumienie przesłania zawartego w tekście.
• SNPD, w części Dodatki, podaje informacje umożliwiające precyzyjne powiązanie faktów i realiów kultury biblijnej z kulturą dnia dzisiejszego.
• SNPD zawiera kolorowe mapy zapewniające identyfikację geograficzną wzmiankowanych w tekstach biblijnych miejsc.
• SNPD zawiera zweryfikowane od strony inżynierskiej ilustracje budowli i sprzętów trudnych do wyobrażenia sobie na podstawie samej lektury tekstu.
• SNPD, choć, jak wspomniano wyżej, może być wykorzystywane jako dzieło jednotomowe, dużo większe możliwości poznawcze oferuje w powiązaniu z częścią Literatura i uwagi do wersetów Pisma Świętego, zawierającą tysiące dodatkowych informacji dotyczących dokumentów biblijnych, literatury przedmiotu, a także informacji niosących odpowiedź na najczęściej zadawane przez Czytelników pytania. Ponad to, co zostało wyszczególnione powyżej, wersje elektroniczne SNPD, wydane przez EIB i nie odbiegające treścią od wydań drukowanych, oferują:
• interaktywność spisu treści oraz odsyłaczy do innych fragmentów biblijnych, map, dodatkowych informacji oraz części Literatura i uwagi do wersetów Pisma Świętego;
• wektorowe mapy gwarantujące najwyższą jakość obrazu niezależnie od powiększenia, co jest szczególnie ważne dla wykładowców, duszpasterzy i nauczycieli, i z myślą o nich zostało tak przygotowane;
• kolorowy druk ułatwiający śledzenie treści przypisów należących do jednego wątku myślowego (dotyczy to na obecnym etapie przypisów w Księdze Objawienia);
• elastyczność w kwestii objętości dzieła; czytelnik ma możliwość zaopatrzenia się w wersję podstawową, rozszerzoną i pełną, a także, osobno, w część lub części stanowiące dodatek do głównej części dzieła zawierającej przekład tekstu biblijnego.
Wszystkie zasygnalizowane wyżej sprawy znajdują rozwinięcie w dalszych częściach Wstępu.
Przekład dosłowny i literacki w rozumieniu zastosowanym w SNPD
Określenia przekład dosłowny i przekład literacki można rozumieć na różne sposoby, ze względu na długą historię przekładów Pisma Świętego na świecie oraz dzięki postępom w dziedzinie przekładoznawstwa, stąd, w imię jasności, już na tym etapie Wstępu warto sprecyzować, że w przypadku prac prowadzonych w ramach EIB:
Przekład dosłowny to tłumaczenie tekstu biblijnego z języka wyjściowego na polski przy zachowaniu odpowiedniości części mowy, z uwzględnieniem wymogów składni, frazeologii i kolokacji.
Przekład literacki to tłumaczenie tekstu biblijnego z języka wyjściowego na polski podporządkowujące określone wyżej rygory przekładu dosłownego wytycznym piękna mowy ojczystej.
Obrazowo można powiedzieć, że o ile w ramach przekładu dosłownego tłumacz stara się przenieść odbiorcę tłumaczenia w czasy i środowisko, w których powstawał tekst wyjściowy, o tyle w ramach przekładu literackiego tłumacz stara się „pomóc” oryginałowi „odnaleźć się” w czasach odbiorcy tłumaczenia.
W dalszych częściach Wstępu jeszcze niejednokrotnie mowa będzie o przekładach dosłownym i literackim, w ustalonym wyżej rozumieniu, w różnych kontekstach.
Związek niniejszego wydania SNPD z wydaniami wcześniejszymi i z przekładem literackim EIB
Niniejsze wydanie SNPD jest wydaniem czwartym drukowanym i szóstym cyfrowym. W stosunku do wydań wcześniejszych, publikowanych w ramach EIB i LB, jest ono wydaniem poszerzonym. Dokonane zmiany wyszczególniono w końcowej części LiU. SNPD jest drugim powstałym w ramach polskiej części chrześcijaństwa ewangelicznego dziełem przekładu Pisma Świętego z języków oryginalnych. Przekład ten pozostaje w ścisłym związku z przekładem literackim, dokonanym w ramach EIB, noszącym podobny tytuł. Oba przekłady powstawały jednocześnie. Wydany wcześniej przekład literacki powstawał na bazie niniejszego przekładu dosłownego, a jednocześnie spostrzeżenia poczynione w trakcie tworzenia przekładu literackiego i po jego wydaniu przyczyniały się do ulepszania kolejnych wydań przekładu dosłownego. Opisany związek obu przekładów będzie utrzymywany utrzymany.
Przypisy w SNPD i ich uzupełnienie
Przekład dosłowny wzbogacony został przypisami. Ważnym uzupełnieniem tych przypisów oraz części wstępnych dzieła jest Literatura i uwagi do wersetów Pisma Świętego w przekładzie dosłownym EIB
oraz Literatura do przekładu Biblii, to jest Pisma Świętego Starego i Nowego Przymierza. Z uwagi na objętość całego dzieła i związane z tym względy praktyczne, wymienione części uzupełniające drukowane są w ramach odrębnych publikacji. Publikacje te można traktować jako kolejne tomy głównego dzieła zawierającego przekład ksiąg biblijnych. W wersji cyfrowej części, o których mowa wyżej, publikowane są łącznie z tekstem przekładu, tak by użytkownicy mogli przenosić się do tych części po naciśnięciu odsyłacza z indeksem górnym „L”. W wersjach cyfrowych zachowany pozostaje kolorowy druk tam, gdzie został on użyty.
Zmiany w niniejszym wydaniu SNPD w stosunku do wydań wcześniejszych
Niniejsze, czwarte drukowane i szóste cyfrowe wydanie SNPD jest wydaniem zmienionym w stosunku do wydań wcześniejszych. Zmiany te, wraz z dokładnym opisem ich miejsca i natury, zostały zestawione w tabeli zamieszczonej na końcu książki Literatura i uwagi do wersetów Pisma Świętego w przekładzie dosłownym EIB (w skrócie: LiU). Są one również dostępne na stronie internetowej EIB, pod adresem: https://feib.pl.
Zmian wspomnianych wyżej jest w sumie dwieście trzydzieści osiem. Trzydzieści osiem z nich odnosi się do tekstu przekładu. Pozostałe dotyczą głównie przypisów, a w Księdze Objawienia kilku tytułów jej części tematycznych. Ważnym elementem zmian w przypisach są odsyłacze do LiU. Pojawiają się one w osiemdziesięciu trzech przypadkach. Oznacza to, że LiU dostarcza na obecnym etapie ponad 70% treści więcej niż wydania wcześniejsze. Oprócz rozbudowanych wyjaśnień LiU podaje więcej informacji o charakterze ogólnym, a w tym o samych księgach składających się na Pismo Święte Starego i Nowego Przymierza.
