PRZEDMOWA
W Twoich rękach, drogi czytelniku, znajduje się pierwsze wydanie współczesnego tłumaczenia kanonicznych ksiąg Biblii ze starożytnego hebrajskiego i starożytnego greckiego, rozpoczętego przez Ukraińskie Towarzystwo Biblijne już w 1992 roku, a ukończonego przez znanych duchownych i osoby publiczne na Ukrainie wraz ze znawcą języków starożytnych, wielkim entuzjastą nauk biblijnych i patriotą języka ukraińskiego, laureatem Nagrody Szewczenki, doktorem teologii, ks. Rafailem Turkoniakiem.
Jak wiadomo, każdemu tłumaczowi Biblii, a także redaktorom tłumaczenia zależało na oddaniu nie tyle litery oryginału, ile przede wszystkim treści, co jest niezwykle trudne do osiągnięcia. Faktem jest, że w tej ważnej i bardzo odpowiedzialnej sprawie istnieje tendencja do dosłowności (nie tylko w ogólnej strukturze frazy, ale także w kolejności słów oryginału), czy też chęć parafrazy, czyli powtórzenia myśli lub treści tekstu biblijnego, gdy granice rozumienia pierwotnego źródła ulegają całkowitemu zatarciu.
Ze względu na to, że w tym tłumaczeniu zarówno tłumacz, jak i redaktorzy starali się trzymać warunkowego złotego środka, który można wyrazić słowami: należy tłumaczyć możliwie dosłownie, a jednocześnie swobodnie, w granicach skrajnej konieczności. Oznacza to: nie być niewolnikiem litery, ale też nie rozmywać się w parafrazę, zatracając jasność i klarowność pierwotnej myśli autora.
Dlatego ani na chwilę nie zapomnieliśmy, że jest to tekst biblijny, natchnione Słowo samego Boga, do którego nie mamy prawa nic dodawać ani niczego ujmować. Staraliśmy się nie odbiegać od tej tezy nawet w najdrobniejszych szczegółach, które można by zinterpretować inaczej lub zbyt nowocześnie.
To jest rzecz pierwsza i najważniejsza, a druga: pracując nad tekstem tłumaczenia, nie zapomnieliśmy o czytelniku, dla którego tekst biblijny jest przeznaczony i który w większości przypadków nie ma dostępu do oryginału. Innymi słowy: próbowano „skrócić dystans” pomiędzy tekstem napisanym tysiące lat temu a współczesnym czytelnikiem.
W tym celu międzynarodowa praktyka tłumaczeniowa dopuszcza stosowanie kursywy i nawiasów (...) dla zapewnienia przejrzystości tekstu. Jednocześnie pragniemy zaznaczyć, że staraliśmy się minimalizować potrzebę stosowania kursywy, aby nie dopuścić do nieuzasadnionej dowolności czy wręcz twórczej fantazji, którą można interpretować dwojako. Czytelnik powinien pamiętać, że kursywa świadczy o tym, że w oryginale nie ma słów pisanych kursywą.
Dodatkowo, mając świadomość, że nie wszyscy czytelnicy mają możliwość sięgnięcia do słowników biblijnych i nie dysponują literaturą podręczną, wyjaśnienia niektórych słów lub wyrażeń trudnych umieszcza się na dole tekstu pod gwiazdką (*).
I jeszcze jedna rzecz, która może skłonić czytelnika do pytania: dlaczego słowo „Pan” jest czasami wyróżnione w tekście inną czcionką? Jak wiadomo, w oryginale hebrajskim występuje pewna liczba imion Boga, w tym „Jahwe” i „Adonai”, które w Bibliach słowiańskich tłumaczone są tym samym słowem „Pan”. Dlatego wyjaśniamy: gdziekolwiek słowo „Pan” jest podkreślone i zapisane inną czcionką, odpowiada ono hebrajskiemu „Jahwe”. Słowo „Pan” wydrukowane zwykłą czcionką odpowiada hebrajskiemu „Adonai”. Kursywa jest najczęściej używana przez redaktora zamiast zaimka, dla lepszego zrozumienia.
I ostatnia rzecz. Biorąc pod uwagę fakt, że dzięki synodalnemu tłumaczeniu rosyjskiemu, którym do niedawna posługiwali się także Ukraińcy, wiele nazw biblijnych i nazw miejscowości weszło nie tylko do pamięci kulturowej ukraińskich czytelników Biblii, ale było używanych także przez poprzednich tłumaczy Biblii na język ukraiński, postanowiliśmy pozostawić je w znanej czytelnikowi pisowni.Tradycyjnie imiona patriarchów i proroków również pozostały niezmienione.
Ponadto, biorąc pod uwagę specyfikę tekstu biblijnego i treść starożytnego oryginału hebrajskiego, redakcja wzięła pod uwagę specyfikę języka biblijnego, którego tekst czasami odbiega od współczesnej praktyki filologicznej i gramatycznej oraz zasad języka ukraińskiego.
Oferując czytelnikom naszą twórczość, z szacunkiem prosimy, abyście nie oceniali nas zbyt surowo, pamiętając, że osiągnięcie doskonałości w tłumaczeniu tekstu jest prawie niemożliwe, ponieważ tylko Bóg jest doskonały w swoim Słowie. Serdecznie dziękujemy wszystkim czytelnikom, którzy przesłali swoje uwagi po zapoznaniu się z naszymi poprzednimi wydaniami poszczególnych ksiąg biblijnych. Częściowo je uwzględniliśmy i mamy świadomość, że Ukraińskie Towarzystwo Biblijne w miarę możliwości będzie nadal pracować nad udoskonaleniem proponowanego tekstu. Dlatego też będziemy wdzięczni Czytelnikom za wszelką pomoc w zakresie uwag, rad i życzeń w zakresie udoskonalenia aktualnie proponowanego tekstu i obiecujemy uwzględnić je w przyszłych przedrukach.
Czerwiec 2020
Dział wydawniczy
Przekład nie zawiera ksiąg deuterokanonicznych.
